1
Bir alkalit. 1881 yılında Portekizli bilim adamı Gomez tarafından Güney Amerika?daki And dağlarında yetişen China Chinchona adlı bir bitkinin kabuğundan elde edilmiştir. Bu bitki günümüzde Hindistan, Seylan. Cava, Sumatra, Borneo vb. de yetiştirilir. Kinin en çok sıtmaya karşı kullanılır; ancak daha bir çok kullanım alanları vardır.
Örneğin sindirim kolaylaştırıcı olarak kullanılır. Acı olduğundan salyaların, mide özsuyunun salgılanmasını kolaylaştırır. Kinin, beyin kabuğunun duyarlılığı üzerinde etki ettiğinden, kinin tuzlan baş ağrısı, nevralji ve romatizma ağrılarında ağrı kesici olarak kullanılırlar. Kinin küçük dozlar halinde alındığında, uyarıcı özellik gösterir. Yüksek dozlar halinde alınırsa kalp kasının ve diğer kasların büzülebilme gücünü zayıflatır. Küçük dozlar halinde alındığında kan damarlarını daraltır; yüksek dozlar halinde alındığında ise kan damarlarını genleştirici bir özellik gösterir. Kinin gebe kadınların dölyatağı çeperlerindeki düz kas tellerinin kasılma özelliğini de uyarır.
Kinin tedavi alanında en çok sıtma hastalığına karşı kullanılır. Bunun nedeni bu hastalığı meydana getiren sıtma asalağını (Plasmadium malariae) öldürmesidir. Kinin ayrıca ateş düşürücü özelliğinden dolayı, gripte ya da soğuk algınlıklarında meydana gelen ateşli durumlarda da kullanılır. intihar amacıyla ya da kaza ile meydana gelen ivegen kinin zehirlenmesi işitme organı, görme organı, sindirim aygıtı ve kalpteki kan dolaşımı üzerinde bozukluklar yapar. Örneğin kulakta uğultu ve sağırlık ortaya çıkar; gözün normal ışıkta görme gücü azalır. Ayrıca kusma, bulantı, ishal, sarılık ve bağırsak ağrıları gibi sindirim aygıtı ile ilgili bozukluklar ortaya çıkar.
Öte yandan kalbin temposu bozulur; tansiyon düşer. Deri üzerinde tıpkı tifo ve frengide görüldüğü gibi mercimek büyüklüğünde lekeler ortaya çıkar. Ağır zehirlenmelerde vücut sıcaklığında şiddetli bir düşüş meydana gelir. Ayrıca çırpınma, bilinç kaybı (koma) görülür. Çok ağır hallerde kalbin ve solunum aygıtının çalışmaması sonucu ölüm gerçekleşebilir. Gebe kadınlarda meydana gelen ivegen kinin zehirlenmeleri düşüklere yol açabilir.Çünkü kinin dölyatağı kaslarının kasılma yeteneğini uyarır. Tedavi midenin tanenle yıkanmasına dayanır. Ayrıca kalbi güçlendirmek için kafuru ya da kafein şırınga edilir.
Kininin öldürücü zehir dozu 6-7 gramdır. Bu miktar vücuda sadece bir defada ya da çok kısa aralıklarla alınacak olursa ölüme yol açar. Kinin süreğen zehirlenmeye de yol açabilir buna kinizm adı verilir. Süreğen kinin zehirlenmesi, özellikle sıtma hastalığı sırasında uzun süre uygulanan kinin tedavilerinde, bazen de kinin preparatları hazırlanan ilaç laboratuvarlarında kininle çalışan işçilerde de ortaya çıkar. Başlıca belirtileri kulakta uğultu, sağırlık, görme bozukluğu, baş dönmesi ve deride meydana gelen egzama tipindeki deri yozlaşmalarıdır. Tedavi, kinin tedavisine ara vermeye ya da işçiyi iş yerinden uzaklaştırmaya dayanır.
↑